Zoologia

Zwierzęta (z łac. animalia, z gr. zoa) – zróżnicowane organizmy wielokomórkowe, najczęściej tkankowce, zdolne do aktywnego poruszania się. Są organizmami cudzożywnymi. Ich królestwo liczy obecnie ponad milion gatunków. Najliczniejszą grupę zwierząt tworzą bezkręgowce. Oprócz nich do tego samego królestwa wchodzą kręgowce, do których zalicza się także człowieka. W użyciu potocznym, człowiek stanowi jednak niejako osobną kategorię, a zwierzętami określa się wszystkie aktywne, poruszające się istotny żywe, tj. ssaki, ptaki, ryby, płazy, gady itd.

 

Budowa organizmu zwierzęcego

Zwierzęta należą do domeny eukariontów (jądrowców), czyli organizmów zbudowanych z komórek posiadających jądro komórkowe oraz chromosomy, co odróżnia je od prokariontów. Komórki zwierzęce nie posiadają ścian komórkowych i zorganizowane są w tkanki, a te z kolei tworzą narządy. Grupy narządów o wyspecjalizowanych funkcjach nazywamy układami. W ciałach zwierząt można wyróżnić np. układ oddechowy, układ krwionośny, układ wydalniczy czy układ rozrodczy.
Wszystkie zwierzęta odbierają bodźce z zewnątrz za pomocą receptorów i reagują na nie określonymi odruchami. Aktywne poruszanie się wykształciło u zwierząt na drodze ewolucji powstanie narządów zmysłów, które połączone są z narządami układu nerwowego.

Ze względu na brak szczątków kopalnych pierwszych tkankowców, nie można precyzyjnie ustalić pochodzenia zwierząt. Najstarsze organizmy zaliczane do tego królestwa, należące do gąbek, pojawiły się na terenie Chin i Półwyspu Arabskiego około 600 mln lat temu, a przynajmniej na to właśnie wskazują dokonane dotychczas odkrycia.

Cechy charakterystyczne zwierząt:

brak ścian komórkowych i chloroplastów w komórkach – organizmy zaliczane do królestwa zwierząt zamiast ścian komórkowych posiadają cienkie błony komórkowe,
cudzożywność,
zdolność do gromadzenia glikogenu,
posiadanie układów nerwowego oraz mięśniowego u wyższych gatunków, co jest właściwe tylko królestwu zwierząt,
rozmnażanie płciowe (choć niektóre z nich potrafią rozmnażać się bezpłciowo).

Typy zwierząt

Królestwo zwierząt dzieli się na dwa podkrólestwa. Do pierwszego z nich należą te organizmy, które nie posiadają cech typowych dla tkankowców. Nazywamy je beztkankowcami lub nibytkankowcami. Do podkrólestwa tego należą gąbki. Drugie podkrólestwo (tkankowców) gromadzi wszystkie zwierzęta o cechach właściwych tkankowcom. Tkankowce są zdolne do kierunkowego poruszania się, posiadają układ nerwowy oraz mięśniowy, zbudowane są z tkanek, które tworzą narządy i całe układy.

Klasyfikacja zwierząt

Poza podziałem na beztkankowce i tkankowce oraz kręgowce i bezkręgowce, świat zwierząt ulega wielu innym podziałom naturalnym i sztucznym. Wyróżnia się np. zwierzęta wodne i lądowe (podział sztuczny). Ponadto zwierzęta dzielą się na typy.

Królestwo zwierząt obejmuje następujące typy:

stawonogi
pierścienice
strunowce
półstrunowce
parzydełkowce
żebropławy
nicienie
kolcogłowy
kolczugowce
mięczaki
ramienionogi
wirki
szczecioszczękie
mszywioły
lejkogębce
szkarłupnie
kielichowate
szczetnice
brzuchorzęski
szczękogębe
pazurnice
wstężnice
ryjkogłowy
nitnikowce
drobnoszczękie
wrotki
gąbki
płazińce
niesporczaki
rombowce
płaskowce
kryzelnice
niezmogowce
sikwiaki
prostopływce

W obrębie poszczególnych typów następują kolejne podziały na podtypy. Przykładowo stawonogi dzielą się na owady i skorupiaki.

Zwierzęta a grzyby

Istnieje kilka cech wspólnych dla zwierząt i grzybów, choć tworzą one inne królestwa. Po pierwsze, zwierzęta, grzyby i wiciowce kołnierzykowe tworzą razem supergrupę Opisthokonta, jedną z grup systematyzujących jądrowce. Ze zwierzętami łączy je kilka podobieństw pod względem funkcji biochemicznych i budowy (obecność chityny oraz glikogenu, cudzożywność). Uznawane są jednak za organizmy plasujące się pomiędzy światem roślin a światem zwierząt.

Kręgowce i bezkręgowce

Kręgowce stanowią najliczniejszy podtyp strunowców i obejmują ssaki, ptaki, ryby, płazy, gady i kręgouste (poza tym do strunowców zaliczane są także bezczaszkowce i osłonice). Liczba opisanych gatunków kręgowców przekracza 58 tys. Cechują się ogromną różnorodnością morfologiczną. Ich cechy charakterystyczne to z kolei dwuboczna symetria ciała, wyraźnie wyodrębniona głowa, obecność tkanki kostnej, obecność szkieletu wewnętrznego w postaci kręgosłupa i czaszki. Bezkręgowce są grupą liczniejszą, choć uważa się ja za organizmy na niższym poziomie ewolucyjnym. Dotychczas ustalono istnienie ponad 1 miliona gatunków bezkręgowców. Wśród nich są rozmaite gatunki skorupiaków, pajęczaków, mięczaków oraz owadów.

Przykłady kręgowców: człowiek, pies, płetwal błękitny, żaba, krokodyl, papuga, karp.
Przykłady bezkręgowców: mucha, małż, tasiemiec, koralowiec, pijawka.

protokooperacja

Protokooperacja

Protokooperację można zdefiniować jako jako zależność międzygatunkową w przyrodzie, polegającą na współpracy dwóch gatunków. Obie populacje odnoszą korzyści ze współpracy ale mogą także bez straty egzystować samodzielnie. Protokooperacja jest zaliczana do oddziaływań nieantagonistycznych, czyli takich, gdzie nikt nie ponosi uszczerbku. Inne przykłady nieantagonistycznej formy współpracy to symbioza, komensalizm lub neutralizm. Charakterystyczną cechą protokooperacji jest jej …

Protokooperacja Read More »

Co to jest pokładełko teleskopowe

pokładełko teleskopowe

Pokładełko teleskopowe (inaczej ovipositor) to termin, którym określamy narząd występujący u wielu owadów, pajęczaków i niektórych ryb. Do czego służy pokładełko teleskopowe ? Samice używają pokładełka teleskopowego do składania jaj. Dzięki niemu mogą to robić w trudno dostępnych miejscach jak małe otwory w drzewie lub mchu, drobne zagłębienia w ziemi czy też inne żywe organizmy. …

pokładełko teleskopowe Read More »

Parzydełkowce

Parzydełkowce

Parzydełkowce (Cnidaria, od gr. knide – pokrzywa) Zwierzęta drapieżne, żyjące w wodzie, osiadłe lub pływające, przeważająca część zazwyczaj znajduje się w morzach. Niektóre gatunki są rodzajami pasożytów zwierząt znajdujących się również w morzach. Mogą pojawiać się samotnie lub żyć w koloniach. Parzydełkowce budowa Dwuwarstwowe (co oznacza, że są zbudowane z dwóch warstw tkanki, przedzielonych mezogleą) …

Parzydełkowce Read More »

Przewiń do góry